Wpis
- poniedziałek, 30 stycznia 2012
-
Franklin Delano Roosevelt
130. rocznica narodzin
Franklin Delano Roosevelt (Delano to nazwisko matki) urodził się 30 stycznia 1882 r. w Hyde Park, w stanie Nowy Jork, w Stanach Zjednoczonych Ameryki. W dzieciństwie często odwiedzał Europę, opanował też język niemiecki i francuski. W 1905 r. ożenił się ze swoją daleką krewną, Eleanor Roosevelt, bratanicą ówczesnego prezydenta Stanów Zjednoczonych, Theodore'a Roosevelta. W przeciwieństwie do jej stryja, republikanina, wstąpił do Partii Demokratycznej. W 1921 r. to samo zrobiła jego żona. Od 1911 r. był też - podobnie jak krewny - wolnomularzem.
W latach 1911-1913 był senatorem stanu Nowy Jork. Następnie mianowany został asystentem sekretarza marynarki, którą to funkcję pełnił do 1920 r. W przegranych wyborach w 1921 r. był kandydatem na wiceprezydenta. W tym samym roku doznał porażenia - choroba Heinego-Medina odebrała mu władzę w nogach. W 1928 r. założył z żoną fundację zajmującą się badaniami nad polio. Istnieje ona do dzisiaj, pod nazwą zmienioną pod koniec lat 30. na Marsz Dziesięciocentówek.
Do polityki Roosevelt wrócił w 1928 r. W latach 1929-1932 był gubernatorem stanu Nowy Jork. Po zaprzysiężeniu go w 1933 r. na prezydenta Stanów Zjednoczonych wprowadził zapowiadaną w kampanii wyborczej, mającą przeciwdziałać Wielkiemu Kryzysowi, krytykowaną później przez wielu ekonomistów, polegającą na interwencjonizmie państwowym politykę "nowego ładu", w ramach której m.in. skonfiskowano złoto obywateli oraz nadwyżki finansowe osób posiadających ponad 5000 dolarów. Realizację programu przerwał dopiero na początku 1939 r. W tym okresie krytykowano go także za próbę reformy Sądu Najwyższego, postrzeganą jako naruszenie zasady kontroli i równowagi pomiędzy trzema rodzajami władzy. Ponadto w 1933 r. zniósł prohibicję i nawiązał stosunki dyplomatyczne z rządem radzieckim. Podczas II wojny światowej, w tym jako uczestnik konferencji w Teheranie (1943) i Jałcie (1945), był sympatykiem Stalina, co miało wpływ na późniejszą sytuację Polski.
Zmarł 12 kwietnia 1945 r., na początku swojej czwartej kadencji, wskutek krwotocznego udaru mózgu, w Małym Białym Domu, w Warm Springs, w stanie Georgia. Był pierwszym, kogo wybrano na prezydenta Stanów Zjednoczonych więcej niż dwa razy. W efekcie wprowadzono do konstytucji XXII Poprawkę ograniczającą liczbę kadencji do dwóch - wcześniej był to tylko niepisany zwyczaj.
Wrocławska, krótka ul. Franklina Delano Roosevelta, przy wschodnim skraju Nadodrza, zabudowana jest głównie niezbyt zadbanymi, niemieckimi kamienicami.
Szczegóły wpisu
Opcje
